Dworzec Podmiejski w Gdyni – geneza budowy i znaczenie w historii PKP Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście.
Dworzec Podmiejski w Gdyni – to jeden z ważnych obiektów kolejowych w centrum miasta. Związany jest z historią i rozwojem powojennej Gdyni a także Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście (SKM).
Został zaprojektowany i wybudowany w latach 1956–1959 jako część zespołu kolejowego stacji Gdynia Główna. Obiekt był odpowiedzią na rozwój ruchu kolei podmiejskiej oraz potrzebę usprawnienia komunikacji pasażerskiej w Trójmieście.
Autorem projektu był młody architekt Lech Zaleski, współpracownik profesora Wacława Tomaszewskiego, który zaprojektował budynek Dworca Głównego PKP w Gdyni.
Obiekt powstał zgodnie z obowiązującymi wówczas trendami — modernizmem z elementami socrealizmu oraz detalami art déco — co wpisuje go w stylistykę miejskiej architektury Gdyni z lat powojennych.
W budynku znajdowały się tradycyjne funkcje dworcowe: kasy biletowe, poczekalnia i przejście na peron Szybkiej Kolei Miejskiej. Na piętrze Przedsiębiorstwo Restauracji Dworcowych „Orbis” otworzyło bardzo elegancką restaurację, największą wówczas w Gdyni. W restauracji znajdowała się również scena, która miała służyć występom dla małego zespołu. Miano tam podawać śniadania wiedeńskie i parówki na gorąco, popołudniami miały odbywać się podwieczorki taneczne. Niestety restauracja nie przynosiła spodziewanych zysków, w jej miejsce w 1960 r. otworzono Klub Technik i Racjonalizacji Węzła Kolejowego Gdynia.
Dworzec połączony jest kolumnowym pasażem z budynkiem Dworca Głównego, co sprawia, że oba obiekty tworzą spójny kompleks kolejowy.
Po oddaniu do użytku w 1959 r. stał się ważnym punktem obsługi pasażerów SKM, szczególnie dojeżdżających z okolic Gdańska, Sopotu i innych miejscowości Trójmiasta. Jego lokalizacja w bezpośrednim sąsiedztwie głównego dworca PKP podkreślała znaczenie Gdyni jako ważnego węzła komunikacyjnego w północnej Polsce.
Ze względu na wartość historyczną i architektoniczną, Dworzec Podmiejski w 2009r. został wpisany do rejestru zabytków więc każde działanie modernizacyjne było prowadzone pod ścisłym nadzorem konserwatora.
Przez wiele lat nie przeszedł większych prac remontowych, co sprawiło, że jego stan techniczny wymagał generalnej modernizacji.
Remont i rewitalizacja Dworca Podmiejskiego rozpoczęły się pod koniec 2022 i są tylko częścią dużego Projektu pt. „Budowa zintegrowanego systemu monitorowania bezpieczeństwa oraz zarządzania informacją na linii kolejowej nr 250 wraz z modernizacją budynku Dworca Podmiejskiego w Gdyni Głównej oraz peronów na linii kolejowej nr 250" finansowanego przez:
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2014 - 2020,
Fundusz Kolejowy,
środki własne (w tym środki pozyskane na drodze obejmowania w Spółce udziałów przez samorządy),
którego całkowity koszt wyniósł ponad 190,4 mln zł w tym 63,2 mln brutto obejmujące roboty budowlane dotyczące dworca i peronu Gdynia Główna, montaż teletechniki na całej linii 250, oprogramowanie, dokumentację oraz nadzór autorski.
Prace związane z budynkiem dworca obejmowały m.in. odnowienie elewacji i stolarki okiennej, odtworzenie historycznych elementów wystroju z zachowaniem oryginalnych detali architektonicznych, w tym świetlika w przejściu oraz neonu z napisem ,,DWORZEC PODMIEJSKI”, przebudowę instalacji w tym: elektrycznej, sanitarnej, teletechnicznej i wentylacyjnej, wzmocnienie konstrukcji, remont dachu i tarasów. Przedmiotem prac w budynku jest także instalacja nowoczesnych systemów bezpieczeństwa i ppoż.
W dniu 10 lutego 2026 roku Dworzec Podmiejski został ponownie udostępniony pasażerom. Data ta nie była przypadkowa. Została zaplanowana z uwagi setną rocznicę nadania Gdyni praw miejskich. Przypada również w roku jubileuszowym - 25-lecia istnienia Spółki PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście.
